Przez wiele lat trwał spór o to, czy naruszenia RODO mogą być ścigane przez konkurentów na podstawie przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (UWG). Problem był szczególnie istotny dla branży e-commerce, w której marketing oparty na danych i zautomatyzowane przetwarzanie informacji są elementem codziennej działalności.
Dziś wątpliwości zostały całkowicie rozwiane.
TSUE i BGH: konkurenci mogą kierować wezwania za naruszenia RODO
W przełomowym wyroku z 4 października 2024 r. (C-21/23) Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że naruszenia RODO mogą stanowić nieuczciwą praktykę handlową — a tym samym dają konkurentom legitymację do dochodzenia roszczeń na podstawie prawa krajowego.
Stanowisko to zostało następnie potwierdzone przez niemiecki Federalny Trybunał Sprawiedliwości (BGH) w dwóch wyrokach z 27 marca 2025 r. (I ZR 222/19 oraz I ZR 223/19).
W konsekwencji firmy muszą liczyć się z tym, że naruszenia RODO mogą prowadzić nie tylko do kar administracyjnych, lecz także do wezwań (Abmahnungen), żądań zaniechania i postępowań sądowych inicjowanych przez konkurentów.
Dlaczego naruszenia RODO mogą być przedmiotem działań konkurencyjnych?
Regulacje dotyczące ochrony danych osobowych nie służą wyłącznie ochronie prywatności jednostek. Mają również znaczenie dla uczciwości konkurencji.
Przedsiębiorstwo, które przetwarza dane osobowe niezgodnie z prawem, może uzyskiwać przewagi rynkowe niedostępne dla podmiotów działających zgodnie z przepisami — np. pozyskując więcej danych marketingowych, ograniczając koszty compliance lub gromadząc dane klientów bez ważnej zgody.
Po wyroku TSUE z 2024 r. — i jego potwierdzeniu przez BGH w 2025 r. — konkurenci mogą kierować wezwania wobec naruszeń RODO, jeżeli takie naruszenie stanowi jednocześnie nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu UWG.
Kiedy naruszenie RODO jest stanowi nieuczciwą praktykę rynkową?
Naruszenie RODO podlega instrumentom prawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wtedy, gdy wpływa na zachowania rynkowe, dając naruszającemu realną przewagę nad konkurentami, oraz jest elementem praktyki handlowej w rozumieniu UWG.
W praktyce jest tak, gdy firma dzięki naruszeniu RODO może agresywniej reklamować swoje produkty, gromadzić lub wykorzystywać dane szerzej niż konkurenci albo przedstawiać klientom nieprawdziwy obraz procesu przetwarzania danych.
Typowe naruszenia RODO, które mogą prowadzić do wezwania o usunięcie naruszenia prawa
Naruszenia RODO są częste i przybierają wiele form. Poniżej najczęściej spotykane przypadki, które regularnie stają się przedmiotem wezwań i postępowań sądowych.
1. Brak lub nieważna zgoda (Opt-In)
Najczęściej spotykane naruszenia dotyczą przetwarzania danych bez ważnej zgody. Typowe przykłady:
- Rejestracja do newslettera bez Double-Opt-In
Brak potwierdzenia adresu e-mail czyni zgodę nieważną. - Korzystanie z marketingowych cookies bez aktywnego Opt-In
Zwykły baner informacyjny nie spełnia wymogów RODO. - Zaznaczone z góry checkboxy lub zgody „ukryte” w koszyku
Taka zgoda jest nieważna i stanowi naruszenie zarówno RODO, jak i UWG.
2. Wadliwe lub niekompletne polityki prywatności
Wezwania o usunięcie naruszenia prawa są kierowane, gdy:
- brakuje kluczowych informacji (cele, podstawy prawne, okres przechowywania, odbiorcy),
- nie ujawniono stosowania narzędzi analitycznych lub plug-inów,
- polityka prywatności jest nieaktualna lub błędna.
Częsty problem: plug-iny (YouTube, Meta Pixel, mapy, widżety społecznościowe) przesyłają dane zanim użytkownik wyrazi zgodę, a polityka prywatności tego nie wyjaśnia.
3. Korzystanie z plug-inów, narzędzi analitycznych lub trackingowych bez podstawy prawnej
W praktyce najczęstsze naruszenia:
- Google Analytics / GA4 bez Opt-In,
- Meta Pixel aktywujący się przed zgodą,
- osadzone wideo lub przyciski społecznościowe wysyłające dane przy wejściu na stronę,
- session-recording bez ujawnienia w polityce prywatności.
Są to naruszenia łatwe do wykrycia przez konkurentów, a tym samym szczególnie „atrakcyjne” z perspektywy wezwań.
4. Bezprawne gromadzenie danych klientów w procesie zamówienia
W tym obszarze typowe są:
- zbieranie danych nadmiarowych (np. daty urodzenia bez potrzeby),
- przechowywanie danych dłużej niż pozwala RODO,
- przekazywanie danych stronom trzecim bez podstawy prawnej,
- wykorzystywanie danych zamówień do celów marketingowych bez zgody.
Takie naruszenia dają firmie przewagę konkurencyjną, dlatego są szczególnie częstą podstawą wezwań.
5. Nielegalny e-mail marketing
Wysyłanie wiadomości reklamowych bez należytego Opt-In to klasyczne naruszenie RODO i § 7 UWG. Wprawdzie przepisy te przewidują wyjątek dotyczący istniejącego klienta („Bestandskundenprivileg”), ale jest on często stosowany błędnie, co regularnie kończy się wezwaniem.
6. Brak jakiejkolwiek polityki prywatności
Zaskakująco wiele stron nadal nie posiada pełnej polityki prywatności zgodnej z RODO. Sądy wielokrotnie potwierdzały, że taka sytuacja stanowi naruszenie rynkowe i może zostać zaatakowane przez konkurentów.
7. Skopiowana polityka prywatności
Firmy bywają wzywane, gdy ich polityka prywatności:
- została skopiowana z innej strony,
- ewidentnie nie pasuje do rzeczywistych procesów przetwarzania na danej stronie,
- została użyta bez zgody autora, co może generować także roszczenia z tytułu praw autorskich.
Jak wygląda wezwanie (Abmahnung) oparte na naruszeniu RODO?
Badamy, czy istnieje naruszenie RODO oraz czy ma ono znaczenie w świetle przepisów o nieuczciwej konkurencji.
1. Analiza prawna
2. Wezwanie do zaniechania
Przygotowujemy profesjonalne pismo z wezwaniem do złożenia zobowiązania z karą umowną (tzw. Unterlassungserklärung).
3. Wniosek o zabezpieczenie (einstweilige Verfügung)
Jeśli konkurent nie reaguje w wystarczający sposób, składamy wniosek do sądu w trybie pilnym — często w ciągu kilku dni.
4. Postępowanie główne
Jeśli to konieczne, prowadzimy sprawę o zakaz, usunięcie naruszenia i odszkodowanie.
Wsparcie prawne w sprawach naruszeń RODO między konkurentami
Jako prawnicy specjalizujący się w prawie konkurencji pomagamy firmom szybko i skutecznie egzekwować ich prawa, gdy konkurenci ignorują obowiązki wynikające z ochrony danych i uzyskują nienależne przewagi rynkowe.
Oferujemy:
- szybkie działanie — naruszenia RODO wymagają natychmiastowej reakcji,
- skuteczną egzekucję — od analizy ryzyka po pełną reprezentację procesową w oparciu o wieloletnie doświadczenie w sporach z zakresu prawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.